Niet elk ongezond patroon in een relatie ziet eruit als een duidelijk rode vlag. Soms zijn de patronen die ons het meest schaden de patronen die het meest vertrouwd voelen — omdat ze lijken op wat we altijd hebben gekend.
Toxische relatiepatronen hoeven niet te betekenen dat de ander een slecht mens is. Ze kunnen ook betekenen dat twee mensen elk hun eigen onverwerkte pijn meenemen — en dat die pijnen elkaar op een destructieve manier raken.
In dit artikel beschrijf ik 7 patronen die veel voorkomen bij mensen met jeugdtrauma — zodat je ze kunt herkennen in je eigen relaties.
7 toxische relatiepatronen die wortelen in jeugdtrauma
1. De angstige-vermijdende dans
Iemand met angstige hechting en iemand met vermijdende hechting trekken elkaar aan als magneten — maar creëren samen een pijnlijke dans. De ene zoekt constant nabijheid en bevestiging. De andere trekt zich terug zodra het te intiem wordt. Hoe meer de één zoekt, hoe meer de ander vlucht. En omgekeerd.
2. De redder-slachtoffer dynamiek
Jij geeft, zorgt, lost op. De ander heeft jou nodig. Dat voelt vertrouwd — en zelfs liefdevol. Maar ergens vanbinnen bouw je wrok op. Want de relatie is niet wederkerig. En als de ander het niet meer nodig heeft, weet je niet meer wie jij bent in die relatie.
3. Emotionele afwisseling — hot and cold
De ander is de ene dag intens aanwezig en de andere dag volledig afwezig. Die onvoorspelbaarheid voelt pijnlijk maar ook verslaving. Want die onzekerheid activeer het zelfde alarm als vroeger bij een onbetrouwbare ouder — en het brein blijft proberen de goede versie terug te krijgen.
4. Jezelf verliezen om de relatie te bewaren
Je past je mening aan. Je geeft je hobby’s op. Je ziet vrienden steeds minder. Je maakt jezelf kleiner zodat de relatie kan bestaan. Maar een relatie waarbij jij moet verdwijnen om erbij te horen is geen veilige relatie.
5. Conflict vermijden ten koste van alles
Je slikt je frustratie in. Je zegt nooit wat je echt denkt. Aan de buitenkant lijkt alles rustig — maar vanbinnen stapelt de wrok zich op. Tot het op een dag toch uitbarst, of tot je gewoon langzaam leegloopt.
6. Steeds terugkeren naar iemand die je pijn doet
Je weet dat het niet goed voor je is. Je hebt het al meerdere keren beëindigd. Maar je gaat toch terug. Niet omdat je zwak bent — maar omdat pijn die vertrouwd is soms veiliger voelt dan het onbekende van iets gezonds.
7. De relatie als enige bron van eigenwaarde
Als het goed gaat in de relatie voel jij je goed. Als er spanning is voel jij je waardeloos. Je eigenwaarde is volledig gekoppeld aan hoe de relatie loopt. Dat is een enorme druk op de relatie — en op jezelf.
Herkenning is het begin
Als je jezelf herkent in een of meer van deze patronen is dat geen reden voor schaamte. Het is een uitnodiging. Want patronen die je herkent, kun je veranderen. Patronen die je niet ziet, herhalen zich gewoon.
De eerste stap is altijd hetzelfde: zien wat er is. Zonder oordeel. Laat dit rustig landen.
Ontdek jouw patroon
Download de gratis gids ‘Ontdek jouw liefdesblauwdruk’