Twee volwassen mensen. Maar toch voelt de relatie soms als een strijd tussen twee kinderen die allebei willen dat de ander hun pijn wegneemt. Die allebei wachten op goedkeuring. Die allebei reageren vanuit oude wonden in plaats van vanuit wie ze vandaag zijn.
De meeste relatieproblemen zijn geen problemen tussen twee mensen. Het zijn problemen tussen de gekwetste kindsdelen van twee mensen.
In dit artikel leg ik het verschil uit tussen een onvolwassen en een volwassen relatie — en hoe je de stap van de ene naar de andere kunt maken.
Wat maakt een relatie onvolwassen?
Een onvolwassen relatie is niet per se een relatie van jonge mensen. Het is een relatie waarbij één of beide partners primair reageren vanuit hun gewonde innerlijk kind — vanuit angst, oude pijn, onverwerkte behoeften en automatische patronen.
- Je verwacht van je partner wat je ouders je niet hebben gegeven
- Je eigenwaarde hangt af van hoe de relatie loopt
- Conflict voelt als het einde — niet als een normaal onderdeel van twee mensen samen
- Je bent meer bezig met wat je nodig hebt dan met wat jullie samen nodig hebben
- Liefde voelt als iets wat je moet verdienen of vasthouden
- Je verliest jezelf — of je houdt zoveel afstand dat er geen echte verbinding is
Wat kenmerkt een volwassen relatie?
Een volwassen relatie is geen perfecte relatie. Maar het is een relatie waarbij twee mensen leren reageren vanuit hun volwassen zelf — ook als het moeilijk is. Waarbij er ruimte is voor zowel verbinding als eigenheid.
- Beide partners zijn verantwoordelijk voor hun eigen emoties en behoeften
- Er is ruimte voor conflict zonder dat de relatie in gevaar is
- Liefde wordt gegeven vanuit vrijheid — niet vanuit angst of verplichting
- Beide partners kunnen zichzelf zijn én verbonden zijn — tegelijk
- Behoeften worden uitgesproken in plaats van verwacht of opgeëist
- Er is ruimte voor kwetsbaarheid — zonder dat die kwetsbaarheid wordt gebruikt als wapen
De rol van het innerlijk kind
Achter elke onvolwassen relatiepatroon schuilt een gekwetst innerlijk kind. Een kind dat bang is om verlaten te worden. Dat liefde nooit gratis heeft gekregen. Dat heeft geleerd dat het gevaarlijk is om zichzelf te zijn in nabijheid van een ander.
Als dat kind het stuur overneemt in je relatie, reageer je niet meer als de volwassene die je bent. Je reageert als het kind van acht dat wanhopig wil dat de pijn stopt.
De stap naar een volwassen relatie vraagt dat je leert herkennen wanneer je innerlijk kind aan het stuur zit — en dat je vriendelijk maar stevig het stuur terugpakt. Niet voor altijd perfect. Maar steeds vaker bewust. Veel liefs,
Krista
Veelgestelde vragen
Kan een relatie onvolwassen zijn ook al houden we echt van elkaar?+
Absoluut, liefde en emotionele volwassenheid zijn twee verschillende dingen. Je kunt oprecht van iemand houden en tegelijk vanuit oude patronen reageren die de relatie moeilijk maken. Dit betekent niet dat de liefde niet echt is, wel dat er ruimte is voor groei in hoe jullie met elkaar omgaan. De meeste koppels die dit patroon herkennen, houden juist heel veel van elkaar, wat ze ook motiveert om er samen aan te werken.
Hoe herken ik het verschil tussen mijn innerlijk kind en mijn volwassen zelf in het moment?+
Een goede vraag om jezelf te stellen is hoe oud je je op dat moment voelt. Als je reactie disproportioneel groot is ten opzichte van wat er feitelijk gebeurt, of als je denkt in absolute termen zoals altijd en nooit, is dat vaak een teken dat je innerlijk kind aan het stuur zit. Dit thema wordt uitgebreid uitgewerkt bij wanneer je innerlijk kind je relatie overneemt.
Kan een relatie volwassen worden als maar één partner hieraan werkt?+
Een relatie verandert altijd meer als beide partners eraan werken, maar één partner die emotioneel volwassener wordt, verandert wel degelijk de dynamiek. Jouw manier van reageren beïnvloedt hoe de ander zich kan gedragen, en soms nodigt jouw groei de ander uit om mee te veranderen. Dit is echter geen garantie, en het is belangrijk om je eigen groei niet afhankelijk te maken van of de ander mee verandert.
Wat is het verschil tussen een gezonde en een ongezonde relatie in het algemeen?+
Een breder overzicht van deze verschillen, van communicatie tot grenzen tot conflict, vind je bij de kenmerken van een gezonde relatie. Emotionele volwassenheid is daarbij een van de belangrijkste bouwstenen, maar niet de enige. Ook zaken zoals gedeelde waarden, respect en de manier waarop conflicten worden opgelost spelen een grote rol in hoe gezond een relatie op de lange termijn is.
Waarom voelt conflict in mijn relatie zo bedreigend, terwijl mijn partner het rustig blijft benaderen?+
Dit verschil komt vaak voort uit hoe conflict er in jullie beider jeugd uitzag. Als conflict in jouw gezin gepaard ging met onveiligheid of verlies van liefde, activeert een simpele discussie nu nog steeds een oud alarm, terwijl je partner misschien leerde dat conflict gewoon een normaal, veilig onderdeel van een relatie is. Meer hierover lees je bij conflict in relaties en jeugdtrauma.
Ontdek het traject Time to Shine Online.
Boekentip
Liefdeskunst — Hannah Cuppen
Cuppen reikt in dit werkboek concrete oefeningen aan om vanuit je volwassen zelf te leren reageren in plaats van vanuit je gewonde innerlijk kind, precies de stap die dit artikel beschrijft.
Krista Liekens is gespecialiseerd in jeugdtrauma, moederwonden, vaderwonden, emotionele verwaarlozing, hechtingsproblematiek en het reguleren van het zenuwstelsel.