Soms oefen je in gedachten het gesprek. Je zou hem vertellen hoe het was om bij hem op te groeien, wat je gemist hebt, wat je pijn deed. En dan, in dat innerlijke scenario, kijkt hij je aan en zegt: “Het spijt me. Ik zie het nu.” Meer vraag je niet.
In werkelijkheid is er misschien een vader die ontkent, het kleineert, van onderwerp verandert of boos wordt. Of een vader die zwijgt, zoals hij altijd gezwegen heeft. En jij blijft achter met een wachten dat je zelf nauwelijks nog opmerkt, omdat het zo lang meegaat.
Dit artikel is voor jou als je dat wachten herkent. Je hoeft er niet mee te stoppen vandaag. Maar je mag wel ontdekken dat jouw heling niet langer afhangt van zijn woorden.
Waarom een excuus zoveel gewicht draagt
Een excuus van een ouder is voor een kind meer dan beleefdheid. Het is bevestiging: wat jij voelde was echt, het was niet jouw fout, jij mocht er zijn. Als die erkenning ontbreekt, blijft een deel van jou hopen dat het alsnog komt. Dat deel is je innerlijk kind, en het wacht met een tederheid die ik zelden hard vind.
Bij de vaderwond speelt dit vaak extra sterk. Veel vaders zijn zelf opgegroeid zonder taal voor gevoel, of zonder het voorbeeld van iemand die fouten durfde toe te geven. Wat jij ervaart als onwil is soms onvermogen, en dat verandert niets aan je pijn, maar het kan wel iets veranderen in hoe je de stilte verdraagt.
Daarbij hoort ook dit: begrijpen waarom hij het niet kan, betekent niet dat je het goed hoeft te vinden. Je mag tegelijk rouw voelen om wat er niet kwam en begrip hebben voor zijn beperking. Beide kunnen waar zijn.
Wat het wachten met je doet
Je herkent dit misschien als:
- Je zoekt bij elk contact een teken dat hij het eindelijk inziet.
- Je voelt je telkens opnieuw teleurgesteld na een gesprek, ook al wist je dat het zou gebeuren.
- Je stelt je eigen leven uit tot “het goed is” tussen jullie.
- Je zoekt erkenning bij andere mannen, collega’s of partners, zonder dat het genoeg is.
Zolang je heling bij hem legt, geef je hem onbedoeld de sleutel van jouw rust. Dat is niet jouw schuld. Het is wat een kind doet wanneer het van een ouder afhangt. Je mag die sleutel stap voor stap terugnemen.
Helen zonder dat hij het eerst erkent
Je kunt het excuus dat hij niet geeft op een andere plek zoeken. Schrijf het uit zoals je het had willen horen. Laat je innerlijk kind horen wat toen niemand zei: dat het niet aan jou lag, dat je gezien mag worden, dat je boosheid en verdriet er mogen zijn. Dat is een vorm van re-parenting, waarbij jij zelf de volwassene wordt die de erkenning geeft.
Rouw ook mag. Het besef dat het excuus misschien nooit komt, is een verlies op zich. Lees daarover meer in rouwen om de jeugd die je niet hebt gehad. En wanneer je klaar bent voor een gesprek, kijk dan eerst naar wanneer praten met je ouder zin heeft, zodat je het met zachte verwachtingen doet.
Heling betekent niet dat het hem niet meer raakt wat hij deed. Het betekent dat jouw welzijn niet langer wacht op zijn antwoord.
Veelgestelde vragen
Waarom kan mijn vader niet gewoon sorry zeggen?+
Voor veel vaders voelt een excuus als erkennen dat ze als mens tekortschoten, en dat raakt aan hun eigen schaamte. Sommigen hebben het nooit voorgedaan gezien. Dat maakt het niet goed, maar het verklaart soms waarom het zwijgen zo hardnekkig is.
Moet ik hem vergeven om te kunnen helen?+
Nee. Heling kan beginnen zonder vergeving en soms komt vergeving pas veel later, of nooit. Bij de moederwond schreef ik over vergeven zonder te vergeten, en dat geldt evengoed voor een vader.
Wat als hij al overleden is en het excuus nooit meer kan komen?+
Dan blijft de rouw om dat wat nooit gezegd werd. Een brief aan hem, een ritueel of een gesprek met een begeleider kan helpen om dat onuitgesproken stuk een plek te geven. Je hoeft er niet alleen mee te zijn.
Is het egoïstisch om een excuus te willen?+
Helemaal niet. De behoefte aan erkenning is een heel menselijke behoefte, zeker van een ouder. Het wijst op hoeveel die relatie voor je betekent of betekende.
Hoe weet ik of ik nog moet wachten of loslaten?+
Een goede vraag is: wat kost het wachten mij? Als het je energie, relaties of rust steeds weer opeist, mag je zachtjes verleggen waar je heling zoekt. Dat is geen opgeven, het is voor jezelf kiezen.
Hoe werkt dit door in mijn relaties met mannen?+
Onverwerkte vaderpijn kleurt vaak hoe je erkenning zoekt bij partners, collega’s en vrienden. Lees meer in de vaderwond bij vrouwen of in de afwezige vader en zijn zonen.
Wil je hier zelf nog dieper induiken?
Start met de gratis gids Jeugdtrauma.
Boekentip
Ongezien opgegroeid door Lindsay C. Gibson
Gibson beschrijft hoe ouders die emotioneel onvolwassen zijn zelden kunnen erkennen wat ze hun kind aandeden. Het boek geeft woorden aan die ervaring en helpt je om je eigen waarheid te vertrouwen, ook zonder hun bevestiging.
Veel liefs,
Krista
Krista Liekens is gespecialiseerd in jeugdtrauma, moederwonden, vaderwonden, emotionele verwaarlozing, hechtingsproblematiek en het reguleren van het zenuwstelsel.