Iemand komt de keuken binnen en je springt bijna uit je vel. Een deur slaat dicht, een telefoon gaat af, een collega staat plots naast je bureau en je hart bonkt nog minutenlang door. Anderen lachen erom en zeggen dat je ook zo schrikachtig bent.

Misschien schaam je je ervoor. Misschien is het gewoon het gevolg van een zenuwstelsel dat al jaren op wacht staat.

Wat er in je lijf gebeurt

Een schrikreactie is een razendsnelle, automatische beschermreactie. Je amygdala, het alarmcentrum van je brein, beslist binnen een fractie van een seconde of er gevaar is, nog voor je bewuste denken meekijkt. Wie in een onvoorspelbare omgeving opgroeide, leert dat een plots geluid of een veranderende stem kon voorspellen dat het mis zou gaan.

Je lijf bleef die gevoeligheid meedragen. Dit sluit aan op wat je leest over hypervigilantie en altijd alert zijn: een zenuwstelsel dat liever één keer te veel dan één keer te weinig reageert.

Wat je misschien herkent

Je herkent dit als:

  • Je schrikt van onverwachte stemmen, bewegingen of geluiden
  • Je hartslag blijft daarna lang hoog
  • Je voelt je gespannen, trillerig of beschaamd na zo’n moment
  • Je kiest een plek in een ruimte waar je de deur kan zien

Na een schrik kan je lijf trillen of beven. Dat is geen zwakte. Je lichaam laat dan spanning los.

Wat zachtjes helpt

Na een schrik helpt het om je lijf te laten weten dat het voorbij is. Kijk rustig rond en benoem drie dingen die je ziet. Voel je voeten op de grond. Adem langer uit dan in. Zo geef je je zenuwstelsel bewijs dat er nu geen gevaar is.

Op rustige momenten kan je je zenuwstelsel kalm trainen met voorspelbare, warme prikkels: een deken, een kop thee, zachte muziek, een wandeling. Hoe vaker je lijf rust ervaart, hoe groter de marge voordat het alarm slaat. Je leest er meer over in het verruimen van je window of tolerance.

Je mag ook aan mensen om je heen vragen om zich aan te kondigen: “Ik kom eraan” of “ik loop even binnen”. Het is een kleine vraag die veel spanning wegneemt.

Bekijk ook op YouTube

Playlist: Jeugdtrauma & Zenuwstelsel

Bekijk de playlist →

Wil je hier zelf nog dieper induiken?

Start met het gratis meditatiepakket.

Ontdek het gratis aanbod →

Boekcover Verankerd in veiligheid

Boekentip

Verankerd in veiligheid Deb Dana

Deb Dana helpt je stap voor stap je zenuwstelsel leren kennen, met kleine oefeningen om veiligheid in je lijf op te bouwen. De taal is toegankelijk en het tempo zacht. Fijn als je merkt dat je lijf sneller alarm slaat dan je hoofd kan volgen.

Bekijk dit boek →

Veel liefs,
Krista

Privacy Preference Center