Je vertelt iemand hoe zwaar het is. En ze zeggen: “Maar je hebt toch ook zoveel om dankbaar voor te zijn?” Of: “Positief denken! Je trekt aan wat je uitzendt.” Of: “Het had veel erger gekund.”
En plotseling voel je je nog slechter dan voor het gesprek. Niet beter.
Dit is toxic positivity — en het is een van de grootste obstakels voor echte heling van jeugdtrauma.
Wat is toxic positivity?
Toxic positivity is het overmatig benadrukken van positief denken en het minimaliseren of wegwuiven van negatieve emoties — ook als die emoties volledig terecht zijn. Het is de boodschap dat je altijd positief moet zijn, ongeacht wat je meemaakt.
Toxic positivity is niet hetzelfde als optimisme. Optimisme zegt: het wordt beter. Toxic positivity zegt: jouw pijn is niet geldig want anderen hebben het erger.
Veelgehoorde toxic positivity zinnen
- “Wees dankbaar voor wat je hebt.”
- “Alles gebeurt met een reden.”
- “Goed vibes only.”
- “Je trekt aan wat je uitzendt.”
- “Het had veel erger gekund.”
- “Anderen hebben het moeilijker.”
- “Kijk naar het positieve.”
- “Je moet het loslaten en verder gaan.”
Waarom toxic positivity heling blokkeert
Echte heling van jeugdtrauma vraagt het tegenovergestelde van toxic positivity — het vraagt dat je je pijn erkent, benoemt en doorvoelt. Pas als een gevoel er mag zijn, kan het ook bewegen en veranderen.
Als je je pijn steeds wegdrukt met positief denken, blijft ze vastzitten. Ze slaat op in je lichaam zoals we beschrijven in ons artikel over jeugdtrauma in het lichaam. Ze komt later toch naar boven — groter en zwaarder.
Bovendien versterkt toxic positivity schaamte — het boodschap is: jouw pijn is overdreven. Je mag niet zo voelen. Er is iets mis met jou dat je dit niet kunt loslaten.
Wat echte positiviteit is
Echte positiviteit maakt ruimte voor het donker — en gelooft tegelijk dat er licht is aan de andere kant. Het zegt niet: jouw pijn mag er niet zijn. Het zegt: jouw pijn mag er zijn, en ik geloof dat je erdoorheen kunt komen.
Dat is de basis van mijn werk — en van echte heling. Van overleven naar écht leven gaat via het voelen, niet via het omzeilen. Laat dit rustig landen.
Download de gratis gids ’10 signalen van jeugdtrauma’