Je zegt ja op een extra taak terwijl je agenda al vol staat. Je werkt door in je lunchpauze omdat een collega iets nodig heeft. Je durft je mening niet te geven in vergaderingen uit angst voor de reactie van je leidinggevende. Je voelt je verantwoordelijk voor de sfeer op kantoor en past je stemming aan aan die van de groep.
Op het werk zie je people-pleasing in alle vormen en maten. En toch wordt het zelden zo benoemd. Het gaat schuil achter woorden als “meegaand”, “flexibel”, “een teamspeler”. Maar onder die labels zit vaak iets anders: een diepgewortelde angst voor afwijzing en conflict die je professionele leven beheerst.
Waarom de werkomgeving zo’n vruchtbare bodem is voor pleasen
De werkplek heeft hiërarchie. Er zijn mensen boven je die beoordelen, beoordelen en beslissen. Voor mensen met jeugdtrauma, en zeker voor wie is opgegroeid met een strenge, kritische of onvoorspelbare ouder, activeren die dynamieken bekende overlevingsstrategieën.
De baas wordt onbewust de ouder. De collega’s worden de broers en zussen waarmee je moest concurreren voor aandacht. Het functioneringsgesprek wordt een situatie waar je jezelf moet bewijzen. Je zenuwstelsel reageert niet op de situatie zoals die is, maar op de situatie zoals die voelt, en die voelt vertrouwd en oud.
Pleasen op het werk is dus zelden over het werk zelf. Het gaat over een diepere overtuiging dat je pas welkom bent, veilig bent, waarde hebt, als je jezelf wegcijfert voor de behoeften van anderen.
Signalen van people-pleasing op het werk
Herken jij een of meer van deze patronen?
- Je zegt bijna nooit nee op een vraag van een collega of leidinggevende, ook al is je eigen werk niet af.
- Je vermijdt conflict of kritiek geven, zelfs als je ziet dat iets niet goed loopt.
- Je voelt je schuldig als iemand ontevreden is over jou, ook al is het zijn of haar probleem.
- Je maakt jezelf kleiner in vergaderingen zodat anderen kunnen schitteren.
- Je werkt harder dan goed voor je is om goedkeuring te krijgen of te houden.
- Je past je mening aan als je merkt dat de ander het er niet mee eens is.
Dit zijn allemaal manieren waarop je jezelf klein maakt ten koste van je eigen energie, grenzen en authenticiteit. Op korte termijn vermijdt dit conflict. Op lange termijn kost het je enorm veel.
Hoe doorbreek je het patroon op het werk?
Het begint met bewustzijn. Merk op wanneer je reageert vanuit angst in plaats van vanuit keuze. Wanneer zeg je ja terwijl je nee bedoelt? Wanneer houd je je mening in? Wanneer voel je die bekende spanning in je borst die zegt: pas op, zeg het goede?
Vervolgens gaat het erom kleine stappen te zetten. Niet meteen in de grote vergadering je mening geven aan de CEO, maar beginnen in veilige situaties. Een kleine grens stellen. Een collega eerlijk zeggen dat je nee wilt zeggen. Merken dat de wereld niet instort.
En dan, langzaam, meer en meer ruimte innemen voor wie je werkelijk bent. Niet als rebel, niet als iemand die alles anders wil doen. Maar als iemand die gelooft dat zijn of haar aanwezigheid en inbreng er toe doen, ook zonder goedkeuring van iedereen.
Veel liefs,
Krista
Veelgestelde vragen
Is het niet gewoon professioneel om flexibel en behulpzaam te zijn op het werk?+
Flexibiliteit en behulpzaamheid uit vrije keuze zijn absoluut waardevol op de werkvloer. Het verschil zit in of je nog steeds jezelf blijft en je eigen grenzen bewaakt, of dat je constant vanuit angst voor afwijzing handelt. Zodra het ten koste gaat van je eigen werk, gezondheid of eerlijkheid, is het geen professionaliteit meer, maar pleasen.
Hoe zeg ik nee tegen mijn leidinggevende zonder mijn baan in gevaar te brengen?+
Begin met kleine, redelijke grenzen die makkelijk te onderbouwen zijn met je huidige werklast, en bouw van daaruit langzaam meer zelfvertrouwen op. Concrete taal en voorbeelden vind je bij nee zeggen zonder schuldgevoel. Een goede leidinggevende waardeert bovendien iemand die realistisch is over capaciteit, meer dan iemand die overbelast raakt en daardoor fouten maakt.
Waarom voel ik me verantwoordelijk voor de sfeer op kantoor?+
Dit patroon hangt vaak samen met codependentie, waarbij je eigenwaarde en veiligheid gekoppeld raken aan het welzijn van anderen om je heen. Als je als kind leerde de stemming in huis te bewaken, herhaal je dat patroon vaak automatisch in elke groep waar je deel van uitmaakt, inclusief je werkomgeving.
Kan pleasen op het werk leiden tot burn-out?+
Ja, chronisch pleasen op het werk is een van de meest voorkomende routes naar overbelasting en burn-out, omdat je continu meer geeft dan je energie toelaat zonder dat het zichtbaar wordt voor anderen. Het herkennen van dit patroon voordat het escaleert, is essentieel om je grenzen op tijd te bewaken.
Wat als mijn collega’s negatief reageren als ik minder pleas?+
Sommige mensen zijn gewend geraakt aan je pleasende gedrag en reageren in eerste instantie verrast of zelfs teleurgesteld als je grenzen begint te stellen. Dit hangt vaak samen met een onderliggende angst voor afwijzing bij jezelf. De meeste gezonde werkrelaties passen zich echter aan en respecteren je nieuwe grenzen na verloop van tijd.
Boekentip
Stop met pleasen — Andrea Mathews
Andrea Mathews gaat in Stop met pleasen dieper in op hoe dit patroon zich ook op de werkvloer manifesteert, en hoe je stap voor stap grenzen leert stellen zonder je baan of je relaties op het spel te zetten.
Krista Liekens is gespecialiseerd in jeugdtrauma, moederwonden, vaderwonden, emotionele verwaarlozing, hechtingsproblematiek en het reguleren van het zenuwstelsel.